Կաթնարտադրությանը նպաստող կամ հակառակը՝ այն խաթարող միջոցների ու պայմանների մասին միֆերն անհաշվելի են: Դրանց ազդեցության տակ՝ անփորձ մայրիկները հաճախ սխալներ են թույլ տալիս, որոնց արդյունքում կրծքով կերակրման գործընթացը կա՛մ բարդանում, կա՛մ առհասարակ դադարում է: Իրականում, որոնք են կաթնարտադրությանը նպաստող պայմանները. տեսանյութի հիմքում հենց այդ հարցն է:

Կրծքով կերակրում. 5 անսպասելի փաստ, որոնք կփոխեն ձեր պատկերացումները

Կրծքով կերակրումը հաճախ ներկայացվում է որպես աշխարհի ամենաբնական և պարզ երևույթը: Սակայն իրականությունն այն է, որ նորաթուխ մայրիկների համար սա մի ճանապարհորդություն է, որը պահանջում է ոչ միայն բնազդ, այլև մեծ համբերություն և գործնական հմտություններ: Շատ կանայք անհանգստանում են, երբ ամեն ինչ հարթ չի ընթանում հենց առաջին վայրկյանից: Որպես լակտացիայի մասնագետ, ես ուզում եմ ձեզ ասել՝ դա նորմալ է: Դուք և ձեր երեխան նոր եք սովորում համագործակցել, և այս գործընթացը լի է բացահայտումներով:

Այս հոդվածում մենք կքննարկենք հինգ փաստ, որոնք կօգնեն թեթևացնել ձեր անհանգստությունները և նոր լույսի ներքո տեսնել այս կենսական կապը:

2. Փաստ 1. Կրծքով կերակրումը հմտություն է, ոչ թե պարզապես բնազդ

Թեև երեխան ունի ծծելու բնազդ, կրծքով կերակրելը սովորելու գործընթաց է թե՛ մոր, թե՛ փոքրիկի համար: Այն կարելի է համեմատել հեծանիվ քշել սովորելու հետ. առաջին փորձերը կարող են լինել անվստահ կամ նույնիսկ անհաջող, բայց պրակտիկան ամեն ինչ տեղն է գցում:

Երեխայի կողմից կուրծքը ճիշտ բռնելը (սողնակ կամ latch) հաճախ ամենամեծ մարտահրավերն է: Դժվարությունները չպետք է ընկալվեն որպես ձախողում: Ինչպես նշում է UNM հիվանդանոցի Մանկաբարձության բաժնի պետ Նոել Բորդերսը, նորածինների մեծ մասը և մայրիկները պարզապես ժամանակի և համբերության կարիք ունեն՝ միմյանց հարմարվելու համար:

3. Փաստ 2. Քնի «գաղտնիքը». Ինչու են կրծքով կերակրող մայրերն իրականում ավելի լավ քնում

Գոյություն ունի մի տարածված առասպել, թե կաթնախառնուրդով (formula) կերակրելը մորը թույլ է տալիս ավելի շատ հանգստանալ: Սակայն գիտությունը փաստում է հակառակը: Դոկտոր Էմիլին՝ Պեդիատրիայի պրոֆեսոր, ով անձամբ շատ է կարևորում լիարժեք քունը, բացահայտում է մի զարմանալի «գաղտնիք». այն մայրերը, ովքեր կերակրում են կրծքով նաև գիշերվա ընթացքում, իրականում ստանում են մոտ 2 ժամ ավելի շատ «խորը վերականգնողական քուն» (Stage 4 sleep):

Սա պայմանավորված է նրանով, որ լակտացիայի համար պատասխանատու հորմոնների՝ պրոլակտինի և օքսիտոցինի մակարդակն իր գագաթնակետին է հասնում հենց գիշերային ժամերին: Այս հորմոններն օգնում են մոր օրգանիզմին ավելի արագ անցնել քնի ամենավերականգնողական փուլերին՝ ապահովելով հանգիստ նույնիսկ ընդհատվող քնի պայմաններում:

4. Փաստ 3. Կրծքի կաթը «կենդանի» և փոփոխվող հեղուկ է

Կրծքի կաթը պարզապես սնունդ չէ. այն դինամիկ կենսաբանական հեղուկ է: Ըստ StatPearls-ի գիտական տվյալների՝ կաթի բաղադրությունը փոփոխվում է երեխայի աճին զուգահեռ.

• Խիկ (Colostrum). Առաջին 2-3 օրվա թանձր, դեղնավուն հեղուկը, որը «առաջին պատվաստանյութն» է երեխայի համար:
• Անցումային կաթ. Արտադրվում է 7-14-րդ օրերին:
• Հասուն կաթ. Ձևավորվում է 2 շաբաթ անց:

Նույնիսկ մեկ կերակրման ընթացքում դուք կարող եք նկատել տեսանելի տարբերություն.

• Առաջնային կաթ (Foremilk). Կերակրման սկզբում հոսող կապտամոխրագույն, ջրիկ կաթն է, որը հագեցնում է երեխայի ծարավը:
• Հետնային կաթ (Hindmilk). Կերակրման վերջում հոսող սերուցքային սպիտակ, յուղոտ կաթն է, որն ապահովում է էներգիա և քաշի աճ:

Ավելին, ձեր կաթն ունի իր «ժամացույցը». ցերեկային և գիշերային կաթի բաղադրությունը տարբերվում է՝ օգնելով երեխային կարգավորել իր քնի և արթնության ռիթմերը:

5. Փաստ 4. «Քիչ կաթի» վախը և կաթնախառնուրդի թակարդը

Շատ մայրեր վախենում են, որ իրենց կաթը բավարար չէ, հատկապես երբ սկզբում տեսնում են ընդամենը մի քանի կաթիլ: Սակայն նորածնի ստամոքսը չափազանց փոքր է, և այդ կաթիլները հենց այն են, ինչ նրան անհրաժեշտ է:

Այստեղ թաքնված է մի վտանգ, որը մենք անվանում ենք «կաթնախառնուրդի թակարդ»: Երբ մայրը տալիս է լրացուցիչ կաթնախառնուրդ, երեխան իրեն ավելի երկար ժամանակ կուշտ է զգում և ավելի հազվադեպ է կուրծք ուզում: Սա գործի է գցում FIL (Feedback Inhibitor of Lactation) մեխանիզմը. եթե կաթը կանոնավոր չի հեռացվում կրծքից, օրգանիզմի մեջ կուտակվում է հատուկ արգելակիչ, որը ազդակ է տալիս դադարեցնել կաթի արտադրությունը: Կաթի հեռացումը (կերակրելու կամ կթելու միջոցով) հեռացնում է այդ արգելակիչը՝ թույլ տալով շարունակել սինթեզը:

Ինչպե՞ս վստահ լինել, որ ամեն ինչ կարգին է.

• Օրական մոտ 6 թաց և 3 կեղտոտ տակդիր:
• Քաշի ավելացում (առաջին 3-5 օրվա բնական նվազումից հետո երեխան պետք է սկսի ավելացնել օրական մոտ 28-30 գրամ):
• Կերակրումից հետո փափուկ կրծքեր և հանգիստ երեխա:

Հիշեցում: Թեթև դեղնուկը հաճախ նորմալ է (breast milk jaundice), բայց եթե այն պայմանավորված է քիչ սնվելով (breastfeeding jaundice), լավագույն լուծումը ոչ թե դադարեցնելն է, այլ ավելի հաճախ կերակրելը:

6. Փաստ 5. Ձեր սննդակարգը կարևոր է, բայց պետք չէ ծայրահեղությունների մեջ ընկնել

Ըստ CDC-ի տվյալների՝ կրծքով կերակրող մորն անհրաժեշտ է հավելյալ 330-400 կկալ օրական: Սակայն կալորիաներից զատ, կարևոր է որոշակի տարրերի առկայությունը.

• Յոդ և Խոլին. Խորհուրդ է տրվում օրական 290 մկգ յոդ և 550 մգ խոլին: Սրանք առկա են ձվի, կաթնամթերքի և մսի մեջ:
• Զգուշացումներ. Սուրճը թույլատրելի է (օրական 2-3 բաժակ), իսկ ձկնեղենի հարցում ընտրեք սնդիկի ցածր պարունակությամբ տեսակներ:
• Վեգան/Վեգետարիան սննդակարգ. Այս դեպքում հատկապես կարևոր է B12 վիտամինի հավելումը: Դրա պակասը կարող է հանգեցնել երեխայի նյարդաբանական վնասի:

7. Եզրակացություն

Կրծքով կերակրումը յուրաքանչյուր կնոջ համար անհատական և չկրկնվող ճանապարհորդություն է: Պատրաստեք ձեր սեփական պատմությունը, մի համեմատվեք ուրիշների հետ և հիշեք՝ օգնություն խնդրելը ոչ թե թուլության նշան է, այլ պատասխանատվություն ձեր և ձեր փոքրիկի առողջության հանդեպ:

Իսկ ո՞րն էր կրծքով կերակրման հետ կապված ամենամեծ բացահայտումը ձեզ համար: